Mijn vis is geen fossiel geworden

Mijn oude zwaarddrager is dood. Vanmorgen lag de vis op zijn zijkant gedeeltelijk opgevreten. Minder fijn om te zien… De dag ervoor had ‘ie nog rondgezwommen. Ondanks dat er maar drie andere vissen rondzwemmen en wat slakken rondkruipen, was het visje al gedeeltelijk opgegeten.

dode vis drijft
Mijn zwaarddrager drijft boven in het aquarium, dood en al gedeeltelijk opgegeten.

Toen ik het beestje uit het aquarium wilde scheppen viel me opeens op dat het lijkje boven in het aquarium dreef. Wanneer een vis sterft gaat deze eerst drijven en wordt grotendeels opgegeten. Daarna zakt het restant langzaam naar de bodem; als een dode vis de bodem bereikt, is het grootste de deel van de vis al verteerd.

Kleine kans dat een fossiel ontstaat

Het deed me denken aan het ontstaan van fossielen. De kans dat een fossiel ontstaat is klein. De kans dat een fossiel ontstaat doordat er een beestje doodgaat en dan in de loop van veel tijd bedolven wordt door laagjes materiaal, is helemaal niet aanwezig. De omstandigheden moeten erg gunstig zijn, of beter gezegd er ongunstig voor een levend beestje…

Er zijn fossielen van vissen gevonden waarbij de afdruk van de schubben nog te zien is. Er zijn vissen met hun prooi nog in hun bek. Je kunt je voorstellen dat deze fossielen niet ontstaan zijn doordat de vis dood ging en dan langzaam bedekt werd door laagjes grond. Fossielen ontstaan doordat ze snel bedekt worden door modderstromen of lawines van fijn zand. De laag moet dik genoeg zijn om het beestje snel te begraven. Er moet genoeg materiaal aanwezig zijn om te zorgen dat het beestje er niet uit kan ontsnappen.

Groot fossiel, veel modder

Bij een klein visje is dat nog wel voor te stellen, maar er zijn ook grotere beesten bedekt. Wat dacht je van walvis of een dinosauriër? Dan moet er toch wel een flinke modderstroom geweest zijn!

Nu is het inderdaad zo dat er ook tegenwoordig gigantische modderstromen en lawines zijn die voor metersdikke lagen grond zorgen. Goed om te realiseren dat het gaat om supersnelle afzetting. Niet laagje voor laagje in veel tijd zoals nog wel eens gedacht wordt, maar enorme pakken modder die later veranderen in stevige rots. Daar wil je niet door bedolven worden!

En om het nog luguberder te maken…

Op digischool staat een beschrijving over fossiele brandstoffen die meer in zich heeft dan op het eerst gezicht lijkt.

Fossiele brandstoffen:
Bruinkool, steenkool, aardolie en aardgas. Brandstofffen die in het verleden ontstaan zijn uit organisch materiaal. http://oud.digischool.nl/ak/onderbouw-vmbo/materiaal/begrip/b_milieu.htm

Organisch materiaal klinkt neutraal, maar dat is natuurlijk wel materiaal van planten en dieren. Wanneer ons visje snel bedekt wordt met een dikke laag materiaal met een hoge temperatuur, zal er waarschijnlijk geen sprake zijn van een herkenbaar fossiel. Binnen enkele uren kan onder de juiste omstandigheden een dier omgezet worden in olie. http://discovermagazine.com/2006/apr/anything-oil/

De lagen die in enkele uren ontstaan zijn bij de uitbarsting van de vulkaan Mount St. Helens in 1980. Bron: kidscosmos.org

Veel heet zout levert veel olie op

Wanneer er miljoenen tonnen gesmolten zout uit een vulkaan de zee in stromen dan is te verwachten dat daar heel wat planten en dieren door gestorven zijn. De omstandigheden zijn dan ideaal om daar in korte tijd olie van te maken. Zoals in een eerdere post op deze site, zou dat – volgens een nieuwe hypothese – de situatie zijn geweest in een gebied van Engeland tot Polen, de Zechstein formatie. Een enorme vlakte van zout van een kilometer dik met daaronder vele plekken waar aardolie gewonnen wordt.

Gelukkig voor ons visje is ‘ie dan wel snel dood.