Buitenboordmotor

De levende cel is een technisch hoogstandje. De meest eenvoudige cel heeft zo’n vijfhonderd verschillende ‘robotjes’ (de eiwitten) die allerlei processen regelen. Zonder die processen zou het leven niet mogelijk zijn. Zelfs bacteriën, die toch als heel eenvoudige levensvormen gezien worden, hebben bijzonder ingewikkelde systemen, waarmee ze naar voedsel toe kunnen zwemmen of van giftige stoffen af kunnen bewegen.


Pasteur in zijn laboratorium
Pasteur in zijn laboratorium

Halverwege de 19e eeuw, zo’n 150 geleden, geloofden mensen nog dat leven spontaan kan ontstaan.1 Zo’n 200 jaar eerder was wel al aangetoond dat vliegen niet kunnen ontstaan uit rottend vlees, vlooien niet uit vieze lakens en muizen niet uit graan. Dat was in de millenia ervoor altijd aangenomen en door de Griekse geleerde Aristoteles (+/- 350 v. Chr.) beschreven.


De discussie over bacteriën ging nog wel verder. Bacteriën zouden wel spontaan kunnen ontstaan. Maar Louis Pasteur toonde aan dat alle leven, dus ook bacteriën, alleen voort kan komen uit ander leven.

Wanneer wetenschappers tegenwoordig beweren dat leven spontaan ontstaan is, bedoelen ze daar niet mee dat ze geloven dat Aristoteles toch gelijk had. Het spontaan ontstaan van leven is lang geleden gebeurd in heel kleine stapjes. Er ontstond niet in één keer een bacterie, vlieg of muis.

In het bovenstaande filmpje laat ik een puzzel zien, waarbij een ketting van blokjes opgevouwen kan worden tot een kubus. Dit lijkt wel een beetje op wat er op de jonge aarde gebeurd is. Kleine moleculen, de blokjes in de ketting, schakelden zich via normale scheikundige processen aan elkaar en toevallig ontstonden daarbij grotere moleculen die zichzelf spontaan op konden vouwen. Daarbij ontstond niet alleen een simpele kubus, maar zelfs complexere vormen. Sommige van die vormen bleken informatie op te kunnen slaan. Andere vormen bleken door toevallig met elkaar samen te werken veel te lijken op onze buitenboord motor, zoals je in onderstaand filmpje kunt zien. Dat is toch net even ingewikkelder. En ik vond die kubus al best moeilijk op te lossen…


1Louis Pasteur